Wszystko co warto wiedzieć, o radiołączności pociągowej

Każdego dnia na polskie szlaki kolejowe wyjeżdżają setki pociągów. Jednym z warunków dopuszczenia do ruchu pojazdów trakcyjnych jest posiadanie sprawnych radiotelefonów, oczywiście dla potrzeb radiołączności pociągowej. Jak możecie się słusznie domyślać, to właśnie na radiołączności pociągowej skupimy się w dzisiejszym artykule. Gotowi? Zaczynamy.

A tak to się zaczęło…

Pierwsze sieci radiowe eksploatowane na PKP zostały uruchomione w roku 1953. W jakim celu? A no, dla potrzeb pracy manewrowej na stacjach rozrządowych w:

• Tarnowskich Górach,
• Łazach,
• Skarżysku Kamiennej,

a także Warszawie Odolanach. Łączność była możliwa tylko między maszynistami lokomotyw manewrowych a posterunkami kierującymi pracą manewrową. Zdobyte doświadczenia spowodowały, że od ok. 1965 roku, zaczęto przygotowania do wprowadzenia liniowej radiołączności pociągowej. Bez wątpienia to właśnie ona miała zapewnić łączność maszynisty z dyżurnym ruchu na danym szlaku oraz między maszynistami pojazdów trakcyjnych. 

System łączności

W roku 1972 na Polskich Kolejach Państwowych uruchomiono analogowy, simpleksowy system łączności (tzn. pozwalający w danym momencie tylko nadawanie albo odbiór), pracujący na częstotliwościach 150-156 MHz – co ciekawe, opisywany system jest używany po dziś dzień. Częstotliwości te przyporządkowano różnym sieciom, które podzielono na dwie główne grupy:

• Sieci stacyjne, obejmujące zasięgiem działania teren stacji – do tej sieci zalicza się m.in. sieć manewrową oraz sieć zakładową zapewniającą łączność np. w zgrzewalniach szyn,
• Sieci liniowe, działające na określonych liniach lub na całej sieci kolejowej – w tej grupie znajdziemy m.in. sieć pociągową, ratunkową, drogową, sieć dyspozytora zasilania elektroenergetycznego czy sieć Straży Ochrony Kolei.

Odpowiednia częstotliwość

No dobrze, a skąd maszynista prowadzący pociąg i to na długiej trasie ma wiedzieć, na jaką częstotliwość ma przełączyć swój radiotelefon, aby usłyszał go np. dyspozytor odpowiedzialny za odcinek linii kolejowej po której właśnie się porusza? Po pierwsze, ze służbowego rozkładu jazdy, a po drugie z obserwacji szlaku, przy którym ustawione są wskaźniki W28 (oznaczające zmianę) i obowiązujący od tego miejsca numer kanału radiołączności pociągowej. Właściwie takich kanałów jest 7. Aktualnie w Polsce odchodzi się od radiołączności analogowej na rzecz cyfrowej GSM-R. Teoretycznie od 2025 roku powinna być ona podstawowym systemem łączności, ale czy tak będzie? Czas pokaże.