Tarcza Ostrzegawcza Przejazdowa – do czego służy?
Wsiadacie do pociągu każdego dnia, aby dojechać do pracy, szkoły czy w inne wybrane miejsce. Niemniej, czy kiedykolwiek zastanawialiście się jak funkcjonuje ruch kolejowy i bez jakich elementów nie może się obejść? Nie? Cóż, dobrym przykładem jest sygnalizacja, która odgrywa ważną rolę w systemie sterowania ruchem. Jak możecie się słusznie domyślać, to właśnie na niej i jej sygnalizatorach skupimy się w dzisiejszym artykule.
Jakich sygnalizatorów używa się na kolei?
Dobre pytanie. Na kolei można spotkać sygnalizatory używane od wielu lat, ale również i takie, które zastosowano całkiem niedawno. Przykładów nie trzeba szukać daleko. W latach 90. XX wieku wprowadzono Tarczę Ostrzegawczą Przejazdową (w skrócie TOP). Naturalnie nasuwa się pytanie, do czego jest wykorzystywana? A no, do sygnalizowania sprawnego działania urządzeń przejazdowych – najczęściej samoczynnej sygnalizacji przejazdowej, rogatek lub półrogatek.
Gdzie instaluje się TOP-y?
Tarcze Ostrzegawcze Przejazdowe zwykle montuje się w odległości drogi hamowania, zwłaszcza na liniach kolejowych o dużym natężeniu ruchu lub tam, gdzie pociągi kursują z dużą prędkością. Oczywiście głównym zadaniem TOP-ów jest poinformowanie maszynisty o działaniu bądź awarii urządzeń na przejeździe kolejowym.
TOP-y a inne tarcze – różnice
Pewnie wielu z Was zastanawia się, czym właściwie różnią się TOP-y od innych tarcz ostrzegawczych lub semaforów? Cóż, TOP-y jako jedyne na sieci kolejowej mają słupy pomalowane w czarno – białe pasy, a osadzona na nich głowica kształtem przypomina trójkąt prostokątny o zaokrąglonych rogach.
Z kolei w głowicy zamontowane są dwie komory świetlne, usytuowane w pionie. Jakim światłem mogą świecić? To proste! Światłem białym, a dwie komory usytuowane w poziomie, mogą świecić światłem pomarańczowym. Co więcej, w stanie zasadniczym (czyli kiedy do przejazdu, do którego tarcza się odnosi nie zbliża się pociąg) sygnalizator pozostaje nieoświetlony.
Jak działają TOP-y w ruchu kolejowym?
Gdy pociąg przejedzie miejsce, w którym zamontowany jest specjalny czujnik, aparatura sterująco-kontrolna sprawdza prawidłowość działania urządzeń przejazdowych na skrzyżowaniu drogowo-kolejowym i uruchamia wyświetlenie odpowiedniego sygnału na tarczy.
Następnie dwie świecące białe lampy usytuowane w pionie oznaczają, że urządzenia sygnalizacji na przejeździe (do którego odnosi się tarcza) są sprawne – jest to sygnał Osp2. W takim wypadku dopuszczalna jest jazda przez przejazd z największą dozwoloną prędkością.
Jeżeli natomiast świecą dwie poziomo usytuowane pomarańczowe lampy (sygnał Osp1) to znaczy, że urządzenia sygnalizacyjne na przejeździe są niesprawne, a wtedy przejazd należy pokonać z prędkością ograniczoną do 20 km/h.
Oczywiście taką prędkość należy utrzymać, aż do minięcia przejazdu przez czoło pojazdu trakcyjnego. Może jeszcze dojść do sytuacji, w której tarcza ostrzegawcza przejazdowa pomimo przejechania czujnika, nadal pozostanie ciemna. Wówczas maszynista musi postępować identycznie jak w wypadku wyświetlenia sygnału Osp1.
